حالا رزرو کن
در این مقاله با 7 محله ارمنینشین تهران آشنا خواهید شد؛ در هر محله، تاریخچه حضور ارامنه، جاذبههای فرهنگی و مذهبی، حالوهوای کریسمس و محبوبترین کافهها و قنادیهای ارمنی را بررسی کردهایم.
ارمنیها از قدیمیترین و تاثیرگذارترین اقلیتهای مذهبی ایران هستند که در محلههای مختلف تهران سکونت دارند. محلههایی مانند دولاب، ارامنه، میرزای شیرازی و کریمخان، مجیدیه، نارمک، جلفا و آرارات از معروفترین محلههای ارمنینشین تهران به شمار میروند. در این مطلب قصد داریم به معرفی و بررسی ویژگیهای این محلهها بپردازیم؛ اینکه هر محله در کدام بخش از تهران است و چه جاذبهها و دیدنیهایی در دل آنها قرار گرفتهاند.
ارامنه از قرنها پیش در تهران حضور داشتند، اما شکلگیری محلههای ارمنی در این شهر نتیجه مهاجرتهای برنامهریزیشده آنها در دورههای مختلف تاریخی است. در دو مقطع زمانی متفاوت، شاه عباس صفوی و کریمخان زند نقش مهمی در این مهاجرتها داشتند. شاه عباس با هدف خالی کردن مناطق مرزی و جلوگیری از پیشروی عثمانیها، ارامنه را به نواحی مرکزی ایران منتقل کرد. سالها بعد، کریمخان زند نیز برای بهرهگیری از مهارتهای معماری و صنعتی ارامنه، گروههایی از آنها را به تهران آورد. این مهاجرتها زمینهساز گسترش صنایعی مانند شیرینیپزی، نجاری و تولید کالباس در تهران شد و بهتدریج محلههای ارمنینشین در این شهر شکل گرفتند.
ارامنه همچنین بهتدریج کلیساها، مدارس و مراکز فرهنگی خود را در این شهر بنا کردند. به این روش توانستند با گذشت زمان، هویت فرهنگی و مذهبی خود را حفظ کنند؛ محلههای ارامنه به مراکز زندگی اجتماعی و فرهنگی جامعه ارمنی در پایتخت تبدیل شدند. سالانه مسافران و گردشگران زیادی، بهویژه در زمان کریسمس و سال نو میلادی، از این محلهها دیدن میکنند. برای این بازدیدکنندگان، گزینههای متنوعی برای اقامت وجود دارد و بسیاری اجاره آپارتمان مبله در تهران را بهعنوان گزینهای راحت و مقرونبهصرفه انتخاب میکنند.
بر اساس اسناد و روایتهای تاریخی، محله دولاب یکی از قدیمیترین محلههای ارمنینشین تهران به شمار میرود و نخستین منطقهای است که ارمنیها برای اولین بار در آن ساکن شدند. اگر به گذشته بازگردیم، داستان ورود ارمنیها به تهران به دوران کریمخان زند برمیگردد. در آن زمان، به دستور او ۱۰ خانوار ارمنی از جلفای اصفهان به تهران منتقل شدند تا در حوزههای صنعت و معماری فعالیت کنند. این گروه به دلیل مهارت و هنرشان در معماری و صنعت، پس از ورود به تهران سالها در محلههای دولاب و دروازه شاهعبدالعظیم ساکن شدند.
امروزه بخش مهمی از تاریخ محله دولاب در داستان ورود ارامنه به این منطقه ریشه دارد؛ از قبرستان قدیمی ارامنه گرفته تا آداب و رسوم و فرهنگی که با خود به دولاب آوردند. هنوز هم اهالی قدیمی محله، جشن ۱۳ ارامنه را به خاطر دارند؛ روزی که ارامنه در قبرستان دولاب گرد هم میآمدند و مراسمی برگزار میکردند که حضور در آن برای عموم آزاد بود.
بااینحال، در سالهای بعد بسیاری از خانوادههای ارمنی دولاب و دروازه شاهعبدالعظیم را ترک کردند و همزمان با گسترش تهران، به محلههای بالاشهر تهران و خیابانهای حافظ، جمهوری، سعدی، لالهزار، گرگان، نظامآباد و حوالی میدان امامحسین، حسنآباد و عشرتآباد، ده ونک و جلفا نقل مکان کردند.
محله ارامنه که امروزه بیشتر محدوده میدان سبلان و اطراف آن را شامل میشود، یکی دیگر از محلههای ارمنینشین تهران است. داستان سکونت ارامنه در این محله که با نام نجیبان نیز شناخته میشود، به سال ۱۳۲۰ برمیگردد. در آن زمان، گروهی از ارامنه که در دو سوی خیابان دهمتری ساکن بودند، به دستور شاه پهلوی از بهجتآباد خارج شدند و بهناچار با مبلغی که از دولت دریافت کردند، در این محدوده ساکن شدند و بهتدریج محله ارامنه شکل گرفت.
در آن زمان این محله بیشتر شبیه بیابان بود و تعداد کمی از مردم در آن سکونت داشتند، رفتوآمدشان هم از خیابان گرگان انجام میشد. اتوبوسها تنها تا خیابان کاشی، که خیابانی خاکی، پر از پستی و بلندی و نزدیک به خیابان گرگان بود، میآمدند.
پس از جنگ جهانی دوم، حدود بیست هزار نفر از ارامنه در بخش شمالشرقی و شرق تهران ساکن شدند و در این منطقه کلیسای وارطان مقدس را ساختند. در آن زمان، حدود ۷۰ درصد از جمعیت ارمنیهای تهران در محله ارامنه سکونت داشتند.
امروزه این محله همچنان بافت قدیمی و دستنخورده خود را حفظ کرده است و حدود چهل هزار نفر از ارامنه تهران در آن زندگی میکنند. کلیسای وارطان مقدس که در سال ۱۹۸۶ بهعنوان کلیسای حواری ارمنی تقدیس شد، آخرین کلیسای ارمنی یا مسیحی است که در ایران و در محله ارامنه ساخته شده است.
ارامنه این محله تهران بیشتر در خیابانهای میرزای شیرازی، سنایی، قائممقام فراهانی، هفتتیر، استاد نجاتاللهی (ویلا)، لارستان، آبان و حافظ شمالی ساکن هستند. کلیسای سرکیس مقدس، که متعلق به ارامنه و مسیحیان است، در خیابان کریمخان قرار دارد و یکی از جاذبههای مهم گردشگری این محله در جشن کریسمس به شمار میرود. در این کلیسا جشنها و سرودهای ویژه سال نو برگزار میشود و فضایی شاد و مفرح برای بازدیدکنندگان ایجاد میکند.
محلههای ارمنینشین تهران در روزهای نزدیک به کریسمس حال و هوای جذابی پیدا میکنند و بسیار دیدنی میشوند. در این میان، خیابان میرزای شیرازی، که بیشترین تعداد ارامنه در آن ساکن هستند، مرکز جشنها و تزیینات کریسمسی است. اگر در ایام سال نو میلادی به این خیابان سر بزنید، میتوانید از زیباترین دکوراسیونها و تزئینات کریسمسی دیدن کنید. علاوهبر این، با پیادهروی در خیابان میرزای شیرازی گزینههای جذابی برای خرید هدیه کریسمس پیدا میکنید.
در محله نارمک، ارامنه حضوری دیرینه دارند و بسیاری از ساختمانها و بناهای این محله توسط آنها ساخته شده است. هرچند در سالهای اخیر جمعیت ارامنه ساکن در نارمک نسبت به گذشته کاهش یافته و به محلههای دیگر مهاجرت کردهاند؛ هنوز برخی از فروشگاهها و مغازههای قدیمی این منطقه متعلق به فروشندگان ارمنی باقی مانده است. به همین دلیل، همزمان با کریسمس، در این مغازهها تزئینات و دکورهای ویژه کریسمس را میبینیم.
در محله نارمک، ارامنه بیشتر در خیابانهای سیمتری نارمک تا وحیدیه، میدانهای ۸۴، ۸۵، ۸۶ و ۹۲، همچنین خیابانهای میرفخرایی، جنوب خیابان گلستان و ضلع جنوبی خیابان شهید ثانی ساکن هستند.
جزییات این محله ارمنی تهران را بیشتر در نمای ساده خانههای سیمانی و آجری، پنجرههای یکدست با حفاظهای قدیمی و درختهایی که از پشت دیوار حیاط خانهها بیرون زدهاند، میبینید. با یک نفس عمیق در محله نارمک، بوی گرم شیرینی تازه یادآوری میکند که در قلب بااصالتترین محله ارمنینشین تهران هستید. قنادیهای ارمنی با تابلو قدیمی و جذاب همراه با نان گاتای ویژه ارمنی، اشترودل و دنیش برای همه شناخته شده هستند.
آرارات در محلههای شمال تهران قرار دارد که در گذشته، بخشی از محله ونک و محله ارمنیهای تهران بود. امروزه این محله از شمال به محله محمودیه، اوین و بزرگراه شهید چمران و از جنوب به بزرگراه شهید همت و محله شیراز میرسد. نام آرارات هم از همان کوه معروف آرارات در مرز ترکیه و ارمنستان و ایران گرفته شده است؛ چرا که این کوه برای ارمنیها مقدس است. البته آرارات یکی از استانهای ارمنستان هم است و ارمنیهای ساکن در این محل توانستند نام ده ونک را به آرارات تغییر دهند.
کلیسای میناس، کلیسای صلیب مقدس و باشگاه ورزشی آرارات از معروفترین مکانهای مذهبی و تفریحی محله آرارات هستند که در انتهای خیابان کردستان قرار دارند. باشگاه ورزشی آرارات مخصوص ارامنه است؛ بعضی از رشتههای ورزشی این باشگاه عبارتند از:
همه چیز در محله مجیدیه با مهاجرت ارامنه آغاز شد. این محله یکی از مهمترین محلههای ارمنینشین تهران است و نیمی از جمعیت ارامنه پایتخت را در خود جای داده است. در ابتدا، حدود ۸۰ خانواده ارمنی به این محله آمدند و مشاغل مختلفی را با خود به مجیدیه آوردند؛ عمدهترین آنها شیرینیپزی و تولید کالباس بود. امروزه، تعداد ارامنهای که در مجیدیه زندگی میکنند، نسبت به سایر محلههای ارمنینشین تهران بالاتر است.
یکی از جذابترین ویژگیهای جشن کریسمس در محله مجیدیه، بازارچههای هدایا و غرفههای متنوعی است که هر سال برگزار میشوند. خانوادههای ارمنی و حتی مردم عادی میتوانند از این بازارچهها بازدید کنند، هدیه بخرند و با بابانوئل عکس بگیرند. این تجربه برای بسیاری از ارامنه تهران به یک سنت خانوادگی تبدیل شده است. علاوهبر این، کلیسای گریگور مقدس در خیابان ۱۶ متری دوم و مدرسه ارامنه آرارات نیز در مجیدیه قرار دارند؛ در این مکانهای مذهبی، مسلمانان نیز میتوانند حضور پیدا کنند.
محله جلفا که در مجاورت محله سید خندان قرار دارد، یکی دیگر از محلههای ارمنینشین شمال تهران است. این محله از قدیم محل زندگی ارامنه بوده و امروزه نیز بسیاری از هموطنان ارمنی در این محله زیبا ساکن هستند.
محله جلفا از شمال به خیابان شریعتی، از جنوب به خیابان ولیعصر، از شرق به خیابان سهروردی شمالی و از غرب به خیابان میرداماد محدود میشود. خانههای قدیمی و تاریخی با معماری ارمنی، کلیساهای باشکوه و کوچههای باریک و سنگفرش از جمله ویژگیهای بارز معماری این محله هستند.
همزمان با کریسمس، بوستان جلفا میزبان رویدادهای ویژه ارامنه ساکن محله است؛ مغازهها و واحدهای تجاری نیز با دکورهای جشن کریسمس تزیین میشوند، تجربهای جذاب و دیدنی برای همه بازدیدکنندگان فراهم میکنند.
انتخاب بهترین محله ارامنه برای سکونت در تهران، به سبک زندگی، دسترسی و اولویتهای هر فرد بستگی دارد؛ اما براساس جمعیت و امکانات، میشود گفت محله مجیدیه و خیابان میرزای شیرازی و کریمخان معمولا بهترین گزینهها هستند.
نسبت به دیگر محلههای ارمنی تهران، بیشترین جمعیت ارمنی در این محله سکونت دارد. این محله مراکز آموزشی، کلیسا و بازارچههای ارمنی است. همچنین امکانات شهری و دسترسی خوبی به شرق تهران دارد. برای زندگی در محیطی با حالوهوای آرام و فرهنگ ارمنی، مجیدیه یک انتخاب عالی است. اگر قصد زندگی کوتاهمدت یا طولانی در این محله را دارید، میتوانید گزینههای اجاره آپارتمان مبله در شرق تهران را بررسی کنید.
این محله به کافهها و قنادیهای مشهور و امکانات شهری در مرکز تهران نزدیک است. فعالیتهای فرهنگی و جشنهای کریسمس در این مناطق برگزار میشوند. معماری ارمنی در اینجا به چشم میخوردن و همچنان فضای قدیمی و نوستالژیک خودش را حفظ کرده است. اگر دنبال دسترسی به مرکز شهر و فضای پرجنبوجوش جشنها و مراکز تفریحی هستید، میرزای شیرازی و خیابان کریمخان انتخابی عالی است. برای دسترسی آسان به این مرحله، اجاره آپارتمان مبله در مرکز تهران گزینه مناسبی است.
وقتی از محلههای ارمنینشین تهران بازدید میکنید، نباید فرصت چشیدن شیرینیها و خوراکیهای خوشمزه را از دست بدهید. معروفترین کافه قنادیها و ساندویچیهای ارمنی در تهران که بازدید از آنها توصیه میشود، عبارتند از:
این کافه، یکی از قدیمیترین کافههای تهران است که توسط مهاجری ارمنی در سال 1306 تاسیس شد. کافه نادری مشهور است که پاتوق روشنفکران، نویسندگان و شاعران معاصر ایران بوده است. این کافه فضای تاریخی و نوستالژیک خودش را حفظ کرده است؛ بهجز اینکه در کافه نادری میتوانید بنشینید و قهوهای بنوشید، از فضای فرهنگی و تاریخی آن نیز لذت میبرید.
آدرس: خیابان جمهوری، ضلع شرقی پل حافظ، نرسیده به چهارراه استانبول، پلاک ۵۲۴
تلفن: 02166720791
قنادی طلایی، یکی از قنادیهای ارمنی معروف در تهران است و در میرزای شیرازی قرار دارد. این شیرینیفروشی بهخصوص به گاتای خوشمزهاش شناخته شده است؛ اما علاوهبر آن، انواع شیرینیهای سنتی و مدرن دیگر مانند باقلوا، کیکهای روز و شیرینیهای مخصوص مراسمهای ویژه را نیز دارد. قنادی طلایی از مواد با کیفیت بالا استفاده میکند و برخوردشان با مشتری گرم و دوستانه است.
آدرس: میرزای شیرازی، بین پانزدهم و مسیحی مگردیچیان، پلاک 155
تلفن: 02188308599
از دیگر قنادیهای قدیمی تهران، قنادی هانس است که در محلهای دنج در خیابان کریمخان زند قرار دارد. این قنادی فضایی نوستالژیک و قدیمی دارد و به کیک توتفرنگی لایهای، شیرینیهای کرهای، تارت و کلوچههایش معروف است. ساعت کار این قنادی بهجز روزهای جمعه از 9 صبح تا 5 بعدازظهر است.
آدرس: خیابان کریمخان زند، آبان جنوبی، کوچه عقیلی، پلاک 3
تلفن: 02188909806
اوریانت نیز از کافه قنادیهای قدیمی تهران است که توسط خانوادهای از مهاجران ارمنی تاسیس شد؛ این کافه همچنان فضای نوستالژیک و دکور تاریخی خودش را حفظ کرده است. این کافه مکانی عالی برای چشیدن قهوه ارمنی باکیفیت و شیرینیهای سنتی ارمنی مانند پروک، کیک کولیچ و گاتا است.
آدرس: خیابان انقلاب، خیابان دکتر مفتح، بعد از کوچه موثق
تلفن: 02188347810
کافه قنادی لرد یکی از قدیمیترین و معروفترین قنادیهای تهران است که از دهه ۱۳۴۰ خورشیدی شروع به فعالیت کرده است. گاتا و پروک از محبوبترین شیرینیهای لرد هستند که با طعم اصیل و کیفیت بالا، تجربهای نوستالژیک و خوشمزه برای بازدیدکنندگان فراهم میکنند. ترکیب قدمت قنادی، طعمهای سنتی و فضای قدیمی باعث شده است که قنادی لرد تا امروز مقصدی محبوب برای بازدید باشد.
آدرس: استاد نجاتاللهي ، ويلا ، نرسيده به خيابان كريمخان زند ، پلاک 186
تلفن: 02188900833
ساندویچ آرمن یکی از ساندویچیهای قدیمی و نوستالژیک تهران است؛ این ساندویچ برای خیلی از تهرانیها یادآور طعمهای ساده اما ماندگار دهههای گذشته است. این ساندویچی که ریشه ارمنی دارد، به ساندویچهای کلاسیکی مثل رستبیف، کالباس و همبرگر معروف است. فضای ساده و صمیمی آرمن و حفظ سبک قدیمی خود باعث شده تا هنوز هم مشتریان قدیمی و نسل جدید برای تجربه یک ساندویچ خاطرهانگیز به سراغش بروند.
آدرس: خیابان مطهری، نرسیده به سهروردی، نبش کوچه سنندج
تلفن: 02188814410
ساندویچ روبن یکی از قدیمیترین ساندویچیهای تهران است که توسط یک خانواده ارمنی مدیریت میشود. این ساندویچی با سبک سنتی و قدیمی فعالیت میکند. استفاده از مواد اولیه باکیفیت، حجم بالای غذا و قیمت مناسب این ساندویچی را به یکی از محبوبترین و شلوغترین فستفودهای ارمنی تهران تبدیل کرده است.
آدرس: خیابان انقلاب، نرسیده به پیچ شمیران، نبش کوچه اردشیر، پلاک 289
تلفن: 02177635267
ساندویچ رافیک یکی از رستورانهای ارمنی قدیمی و محبوب تهران است. این مکان به استفاده از مواد اولیه با کیفیت و طعم نوستالژیکش معروف است. در منوی این رستوران ساندویچهایی مثل زبان، رستبیف و ژامبونهای خاص قرار دارد که ترکیبی از سبک سنتی ارمنی و ذائقه ایرانی است. همین مسئله رافیک را به یکی از محبوبترین فستفودها در تهران تبدیل کرده است.
آدرس: خیابان پاسداران، خیابان کاشیها، پلاک 1
تلفن: 02122871636
ارامنه از قدیمیترین و تاثیرگذارترین اقلیتهای مذهبی ایران هستند و حضورشان در تهران به چندین قرن پیش برمیگردد. بااینحال، مهاجرت اجباری آنها به تهران به دستور شاه عباس صفوی باعث شکلگیری محلههای ارامنه در این شهر شد. امروزه، همزمان با کریسمس، این محلهها حالوهوای خاصی پیدا میکنند؛ ارامنه محلهها را با تزئینات کریسمسی دکور میکنند و آنجا به مقصدی جذاب برای گردشگران و اهالی تهران تبدیل میشود. بازدید از کافهها و قنادیهای معروف ارمنی و امتحان کردن شیرینیها و خوراکیهای خوشمزه ارمنی نیز تجربهای لذتبخش و خاطرهانگیز است.
1. کدام محلههای تهران ارمنینشین هستند؟
محله دولاب، ارامنه، جلفا، آرارات، مجیدیه، نارمک و کریمخان و میرزای شیرازی از معروفترین محلههای ارامنه تهران هستند.
2. اولین محله ارمنیهای تهران کجاست؟
محله دولاب تهران است.
3. کدام محله ارمنیهای تهران بیشتر حالوهوای کریسمس را دارد؟
محله کریمخان و خیابان میرزای شیرازی همزمان با کریسمس حال و هوای جالب و جذابی دارند.
4. آیا بازدید از کلیساهای ارمنی تهران برای عموم آزاد است؟
بله، بیشتر کلیساهای ارمنی تهران مانند کلیسای سرکیس مقدس، وارطان مقدس و گریگور مقدس در زمانهای مشخص به روی عموم باز هستند.
5. بهترین زمان بازدید از محلههای ارمنینشین تهران چه زمانی است؟
بهترین زمان، اواخر آذر تا اوایل دی و همزمان با جشن کریسمس و سال نو میلادی است.
6. آیا غیر ارامنه هم میتوانند در محلههای ارمنینشین ساکن شوند؟
بله، بسیاری از این محلهها امروز بافتی متنوع و چند فرهنگی دارند.
7. کدام محله ارمنی تهران برای گردش یکروزه مناسبتر است؟
خیابان کریمخان و میرزای شیرازی به دلیل دسترسی آسان، وجود کلیساها، کافهها و قنادیهای معروف، بهترین گزینه برای یک گشتوگذار کوتاه و شهری هستند.
8. معروفترین خوراکیها و شیرینیهای ارمنی که باید امتحان کرد کداماند؟
گاتا، پروک، اشترودل، دنیش، کیک کولیچ و شیرینیهای کرهای از معروفترین خوراکیهای ارمنی هستند که در قنادیهای ارمنی تهران پیدا میشوند.
شمال تهران
جنوب تهران
شرق تهران
غرب تهران
مرکز تهران
اطراف تهران
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.