021-49029
از سیر تا پیاز تخت جمشید

از سیر تا پیاز تخت جمشید

تخت جمشید جایی است که پیر و جوان نام آن را شنیده اند و آن را می شناسند. تخت جمشید، جزو آثاری است که از قبل از اسلام ساخته شده است و تا به امروز، آثاری از آن باقی مانده است. به جرات می توان گفت که این اثر تاریخی، یکی از آثار بزرگ ایران می باشد که به نوعی نماد این کشور شناخته می شود. به دلیل اقلیمی که در این کشور وجود داشت، همیشه، افرادی در برخی از مناطق کشور ایران زندگی می کردند که تمدن این کشور را ساختند. هخامنشیان نیز جزو دومین تمدن شناخته شده در کشور ایران بوده است که امروزه، با گذشت بیش از 2000 سال از ساخت آن، همچنان آثاری از آن، در پرسپولیس باقی مانده است. آوازه ی تخت جمشید، تمام جهان را در بر گرفته است و یکی از مهم ترین آثار تاریخی در جهان نیز به شمار می رود.

تخت جمشید، با داشتن وسعت بسیار زیاد خود، داستان ها و نقل قول های بسیاری را از خود بر جای گذاشته است. و حتی با وجود گذشت زمان بسیار زیادی از کشف تخت جمشید، کاوش گران و باستان شناسان، همچنان در حال بررسی و کشف آثاری ناشناخته در این مجموعه می باشند. جالب است بدانید که امروزه تخت جمشید یکی از پربازدیدترین جاذبه های گردشگری ایران می باشد. آشنایی با تخت جمشید، که یکی از مهم ترین، بزرگ ترین و مشهور ترین آثار ایران می باشد، بر همگان واجب است تا با تاریخ تمدن کشور، و نحوه ی شکل گیری آن آشنا شوند. در ادامه این مطلب همه چیز را درباره تخت جمشید، و همچنین تاریخچه آن، و تمامی سازه هایی که از ابتدا در آن وجود داشته است بیان کرده ایم. در حقیقت اگر علاقه مند به آشنایی با تخت جمشید و دانستن همه چیز درباره آن هستید، توصیه می کنیم مطالعه ادامه این مطلب را از دست ندهید. 

مختصری درباره تخت جمشید

تخت جمشید، اثری باستانی، با قدمتی در حدود 2539 سال یکی از مهم ترین آثار باستانی در ایران می باشد. به بیان بهتر، ساختن تخت جمشید، از سال 518 پیش از میلاد شروع شد. این بنای با عظمت، حاصل سال ها تلاش پی در پی و متداوم بوده است و پس از پایان ساخت، تبدیل به یکی از مهم ترین و با عظمت ترین سازه ها در  ایران شد. هخامنشیان که یکی از قدیمی ترین و متمدن ترین حکومت ها در ایران می باشد، داستان های متعددی را از خود بر جای گذاشته است. حتی اگر به برخی از نقاط ایران سفر کنید، داستان هایی را از پادشاهان هخامنشی و آثاری که آن ها از خود بر جای گذاشته اند خواهید دید و این نشان می دهد که در زمان حکومت هخامنشی، این کشور شاهد تغییرات متعددی بوده است. 

تخت جمشید را در ارتفاع 1770 متری از سطح دریا بنا کرده اند و در مهندسی و ساخت آن، عوامل بسیار زیادی به ویژه عوامل طبیعی را در نظر گرفته اند. یکی از جالب ترین موارد در خصوص تخت جمشید، وجود ستون ها و سر ستون های مشهور آن است. در تخت جمشید، اکثر بناها و سازه ها از بین رفته است و امروزه تنها ستون های عظیم و سر به فلک کشیده ی این مجموعه باقی مانده است. اما به طور کلی، این آثار باقی مانده، همچنان ارزشمند هستند و حتی بازدید از آن نیز نشان دهنده ی عظمت این سازه و توانایی ساخت و ساز این حکومت می باشد. اما این ها همه چیز درباره تخت جمشید نمی باشد. تاریخچه جالبی پشت ساختن این مجموعه وجود دارد که آشنایی با آن می تواند بسیار تکان دهنده باشد.

تخت جمشید کجاست؟

تخت جمشید، به عنوان یکی از مشهور ترین سازه های تاریخی ایران، در استان فارس قرار دارد. در واقع تمامی ایرانیان، می دانند که موقعیت مکانی تخت جمشید، در استان فارس و در نزدیکی شهر شیراز می باشد. به همین سبب، سالانه افراد بسیار زیادی برای بازدید از این مجموعه و گشت و گذار در آن، و همچنین آشنایی با تمدن چندین هزار ساله ی ایران، به این منطقه می روند تا از نزدیک، شاهد عظمت این مجموعه باشند. این سازه ی تاریخی، در شهرستان مرودشت استان فارس، و در فاصله ی 70 کیلومتری شهر شیراز قرار دارد. لازم به ذکر است که این سازه در شمال شهر مرودشت و در 10 کیلومتری مرکز شهر مرودشت قرار دارد. علاوه بر این از شهر شیراز تا بنای تخت جمشید، در حدود 1  ساعت فاصله وجود دارد و دسترسی به آن نیز بسیار آسان است.

وسعت تخت جمشید چقدر است؟

در همه جا خوانده ایم که تخت جمشید، بنایی بسیار وسیع و بزرگ است. اما شاید برای همه ما سوال شده باشد که مگر وسعت این بنا چقدر است؟ تخت جمشید، شهری بسیار بزرگ می باشد، که وسعت آن، در حدود 125 هکتار می باشد. در این شهر تاریخی، سازه ها، تالار ها، کاخ های امپراتوری و سلطنتی، و بسیاری از بناهای دیگر وجود دارد. در نتیجه اگر قصد بازدید از این مجموعه را دارید، تصور نکنید که با فضایی کوچک سر و کار دارید. کفش راحتی بپوشید و به راحتی، اقدام به بازدید از این شهر وسیع و بزرگ کنید.

تاریخچه تخت جمشید و ساخت آن

تخت جمشید، تاریخچه بسیار جالبی دارد. در حقیقت باستان شناسانی که بر روی تخت جمشید، تحقیق کرده اند، داستان ها و دانستنی های بسیار زیادی را در خصوص این سازه ی تاریخی بیان کرده اند. از زمان شروع ساخت تخت جمشید، و تمام تغییر و تحولاتی که در طول ساخت آن صورت گرفت. از پادشاهان مختلفی که در ساخت این بنای عظیم نقش داشتند. و بسیاری از دانستنی های دیگر. در نتیجه با آشنایی با تاریخچه تخت جمشید، می توانید با خاص ترین و مشهور ترین بنای ایران آشنا شوید. 

انتخاب محلی برای ساختن این سازه ی تاریخی

تخت جمشید را در بهترین نقطه از این منطقه ساخته اند. در حقیقت، برای ساخت آن، عوامل بسیار زیادی در نظر گرفته شده است که از این عوامل می توان به موقعیت مکانی عوامل طبیعی، رود ها و رودخانه ها، جنگل ها و درختان، و بسیاری از عوامل دیگر اشاره کرد. در حقیقت برای ساخت این مجموعه، و برای ساخت این شهر بزرگ، موقعیت جغرافیایی یکی از اصلی ترین و مهم ترین ویژگی ها و اولویت های این شهر بوده است. در نزدیکی این شهر، رودخانه ای به نام کر (کوروش) و همچنین جویباری دیگر به نام مادی و یا پلوار وجود دارد که پس از پیمودن مسیری کوتاه، به رودخانه کر می ریزد. 

علاوه بر این، جلگه ی مرودشت، نیز در این منطقه قرار دارد و شهر تخت جمشید نیز در این منطقه قرار گرفته است. در نتیجه می توان گفت که تخت جمشید را در یکی از بهترین موقعیت های مکانی در این منطقه ساخته اند. علاوه بر این، در یکی از بخش های این منطقه، کوهی وجود دارد که با توجه به نوشته ها و لوح های بر جای مانده از زمان هخامنشیان، از آن به عنوان کوه مهر یا کوه میترا یاد شده است. جالب است بدانید که  طبق اسناد و آثار باقی مانده از این دوران، این کوه نشانه ی تقدس بوده است و هخامنشیان که ارزش بسیار زیادی برای این کوه قائل بودند، شهر تخت جمشید را در دامنه های این کوه ها بنا کردند. 

البته نا گفته نماند که داریوش هخامنشی، در مسیر خود به زمینی برخورد که بسیار هموار بود و کاملا مناسب برای احداث مکانی مناسب برای پادشاهی بود. در نتیجه ایشان تصمیم گرفت که بنای تخت جمشید را در این منطقه احداث کند و در نهایت، سازه ای بسیار بزرگ و عظیم را از خود بر جای گذاشت. داریوش هخامنشی، برای ساخت این سازه، احتیاج به بستری هموار و صاف بود تا بتواند سازه ای عظیم را در آن بسازد. در نتیجه طی اقداماتی هوشمندانه، تخت سنگ های بزرگ و صاف را در محل این زمین هموار گرد هم آورد و این سنگ های بزرگ را با بست های فلزی در محل ساختن تخت جمشید قرار می دادند و در نتیجه ی آن، بستر مناسبی برای این شهر بنا شد.

نمایی از تخت جمشید

معرفی کاخ های تخت جمشید و بخش های مختلف این شهر

تخت جمشید، با عظمت خود، تنها ویرانه ای بیش نیست اما با این وجود، آثاری از کاخ های این مجموعه باقی مانده است که از آتش سوزی ای که توسط اسکندر مقدونی در تخت جمشید ایجاد شده بود جان سالم به در برد. در حقیقت آثاری از محل این کاخ ها باقی مانده است که با بازدید از تخت جمشید، می توان بقایای این تالار ها را مشاهده کرد. از جمله تالار ها و کاخ ها و سازه های باقی مانده در تخت جمشید می توان به موارد زیر اشاره کرد:

•    پلکان ورودی مجموعه
•    در های فرعی
•    دروازه همه ملل
•    کاخ آپادانا
•    کاخ ه
•    کاخ تچر (کاخ اختصاصی داریوش)
•    کاخ ج و د
•    کاخ هدیش
•    کاخ صد ستون
•    ساختمان های اطراف کاخ صد ستون
•    کاخ سه دری
•    موزه تخت جمشید
•    خزانه تخت جمشید
•    کاخ ملکه (حرمسرا)
•    دیوان سرا
•    دروازه نیمه تمام
•    آرامگاه شاهی
•    چاه سنگی

نام های تخت جمشید از ابتدا تا به امروز

تخت جمشید، در طول سالیان دراز، نام های بسیار زیادی را به خود داشته است. به بیان بهتر، طبق آثار باقی مانده در این شهر، دریافته ایم که نام های متعددی بر روی این اثر تاریخی گذاشته شده است. جالب است بدانید که اولین نام تخت جمشید، پارسه بوده است. طبق آثار و بقایایی کشف شده در این شهر، لوحی یافت شده که در آن، از این سازه، به عنوان پارسه یاد شده. در حقیقت، نام پارسه را از روی نام این قوم انتخاب کرده اند و پارس ها که این حکومت را تشکیل داده اند، نام این شهر بزرگ را از روی نام قبیله ای خود انتخاب کرده اند. یکی از نام های دیگر این شهر بزرگ، پرسپولیس می باشد که توسط یونانیان خطاب شده بود. اما نا گفته نماند که یونانیان، نام این بنا را پرسای نیز خطاب می کردند. 

یکی دیگر از القاب و نام های این شهر، که توسط آخیلوس یونانی به این شهر نسبت داده شده بود، پرسپ تولیس بود. این کلمه به معنای ویران کننده یا تخریب کننده ی شهر ها می باشد. از دیگر نام های این شهر می توان به پارسیان نیز اشاره کرد که گونه ی دیگری از کلمه ی پرسپولیس می باشد. حکومت ساسانیان نیز، که تحت تاثیر این شهر بزرگ و سازه های آن قرار گرفته بودند، آن را ست ستیان که به معنای صد ستون می بود می شناختند. پس از مدتی آن ها این بنا را به نام چهل ستون و همچنین چهل منار می شناختند. تخت جمشید و همچنین قصر جمشید، که امروزه این بنا را به این نام خطاب می کنیم، نامی است که پس از اسلام بر روی این بنا گذاشته شد. البته جالب تر این که بعد ها، نام این منطقه به فارس تغییر پیدا کرد. 

تخریب تخت جمشید

تخت جمشید، حاصل 200 سال تلاش های مداوم و همکاری پادشاهان متعدد مانند داریوش، خشایارشا و بسیاری از پادشاهان هخامنشی دیگر بوده است. اما با این وجود، یونانیان که خصومت هایی را با هخامنشیان داشتند، به ایران لشکر کشی کردند. اسکندر مقدونی، یکی از شناخته شده ترین افراد می باشد که همه ایشان را به نام مخرب تخت جمشید می شناسند. روایا و داستان های بسیار زیادی در خصوص تخت جمشید، و اسکندر مقدونی که اقدام به انجام این کار کرد وجود دارد. اما طبق گزارش های دیودور سیسیلی، که یکی از تاریخ نگاران یونانی می باشد، و به نقل از یکی از یاران اسکندر که اقدام به غارت تخت جمشید کرده بود، بیان شده  است، تخریب تخت جمشید را به این گونه بیان کرده است:

"شهر تخت جمشید، بسیار بزرگ بود و در تمام دنیا این شهر به عنوان یکی از پر رونق ترین و بزرگ ترین شهر های دنیا شهرت داشت. تمامی دنیا می دانستند که این شهر، از غنی ترین شهر ها می باشد و تمامی مردمان آن، دارای ثروت بسیار زیادی بودند. خانه های تمامی افرادی که در این منطقه زندگی می کردند، مملو از ثروت، فرش های گران بها، لباس های دوخته شده با زر و زری دوزی شده، ساز و برگ های متعدد، و بسیاری از اموال دیگر بود. اسکندر مقدونی، یک روز کامل را به غارت کردن این شهر، و خالی کردن تمامی اموال ارزشمند در تمامی خانه ها و کاخ های پادشاهی بود. علاوه بر این، این افراد، به یکدیگر نیز رحم نمی کردند و در نتیجه، با خنجر و تیغ، اموال غارت شده را از یکدیگر نیز می ربودند. "

پس از به غارت بردن تمامی اموال، تخت جمشید، از ثروتمند ترین شهر جهان، تبدیل به بدبخت ترین شهر جهان شد. و ویرانه ای که امروز شاهد آن هستیم از آن باقی ماند. گفته شده که اسکندر مقدونی، برای حمله به تخت جمشید و به غارت بردن تمامی این اموال، لشکری عظیم را به این شهر کشاند. ایشان، 48000 سرباز پیاده نظام،6100 سرباز سواره، 120 کشتی بزرگ جنگی و همچنین 38000 خدمه برای این کشتی، به ایران حمله کرد. ایشان، تمامی شهر ها و مسیر هایی که در راه رسیدن به تخت جمشید بود را تخریب کرد و حتی، شوش، که یکی از مهم ترین پایتخت های هخامنشی بود را نیز به طور کامل ویران کرد. برای تکامل تخریب های خود، برخی از سربازان خود را در این شهر باقی گذاشت و مابقی را راهی تخت جمشید کرد. 

بنا به منابع دیگر تمامی سربازانی که اموال مردم، و نقره ها و فرش ها را به غارت بردند، برای حمل آن ها از شتر ها استفاده می کردند. در نتیجه ایشان تعداد 3000 شتر را به تخت جمشید آورد و بیش از 4400 کیلوگرم نقره را به تاراج برد. 

امکانات تخت جمشید

سفر به تخت جمشید، یکی از لذت بخش ترین اما غم انگیز ترین سفر ها می باشد. لذت بخش به دلیل بازدید از بناهایی بسیار قدیمی که متعلق به 2500 سال پیش هستند و غم انگیز به خاطر تخریب و آتش گرفتن این بنای عظیم. اما اگر به تخت جمشید سفر کنید، می توانید از امکانات بسیار زیادی مانند سرویس های بهداشتی، پارکینگ، فضای سبز متعدد، بوفه، فروشگاه، هتل، کافه، رستوران، و ... اشاره کرد.

  • 26 اسفند ، 1399
  • 317

دیدگاه - 1

مصطفی

چقدر تاسف بار که تخت جشمید به فاصله ی یک روز از ثرتمند ترین شهر جهان تبدیل شد به بدبخت ترین شهر جهان
9 ماه پیش

نظر دهید