021-49029 پشتیبانی ایام عید : 09129309400 تهران-اشرفی اصفهانی-برج زمرد

مقالات و بروزرسانی ها

کاروانسرای خانات ؛ یادگاری از گذشته‌ها در تهران

کاروانسرای خانات

وجود کاروانسرایی قدیمی با بیش از دو قرن عمر و تاریخ در یکی از اصیل‌ترین خیابان‌های تهران از آن نکات دوست‌داشتنی این شهر است. کاروانسرای خانات، کاروانسرایی قدیمی در جنوب چهارراه مولوی در شمال میدان شوش است. این بنا را در سال‌های حکومت ناصرالدین‌شاه ساخته‌اند. معماری و ساختار آن هم بسیار جذاب است و اگر به تاریخ و هنر علاقه داشته باشید حتما از بازدید از آن لذت زیادی خواهید برد. با ما همراه باشید تا از این کاروانسرا برایتان بیشتر بگوییم. دیدن آن را در برنامه گشت‌وگذارهایتان در تهران قرار بدهید که پشیمان نخواهید شد. تهران دیدنی است و وجود آثار و بناهایی از دل تاریخ در آن باعث می‌شود تا دیدنی‌تر هم باشد. نمونه‌ای از دیدنی‌ها، همین کاروانسرای خانات است. به آن سر زده‌اید؟

قدمت و معماری کاروانسرای خانات

ساخت کاروانسرای خانات به حوالی سال ۱۳۰۰ هجری قمری بازمی‌گردد. در سال ۱۳۵۷، طی حادثه‌ آتش‌سوزی این مکان کمی آسیب دید و دیگر مورد استفاده قرار نگرفت. البته حجم خسارات زیاد نبود اما بعدها مجددا در سال ۱۳۸۸ در جشن نوروز از آن استفاده شد. این روزها هم سفره‌خانه‌ای سنتی و رستورانی در آن وجود دارد که می‌توان به آنها سر زد و از فضا و جو کاروانسرای قدیمی بهره برد. کاربرد دیگر آن هم در این روزها، بدل شدن به بورس خشکبار است.

مساحت کاروانسرای خانات حدود ۱۰ هزار مترمربع است. ۵۴ حجره در این کاروانسرا وجود دارد و دو ایوان شرقی و غربی هم در آن موجود است. در سال‌های اخیر، مرمت‌هایی برای بازسازی بخش‌های تخریب‌شده کاروانسرا صورت گرفته و تلاش‌ها براین بوده است تا مصالح جدید به اصالت بنا لطمه‌ای نزنند. حیاط و محوطه بزرگ کاروانسرای خانات می‌تواند مکانی جذاب برای قدم زدن و سفر به صفحه‌های کتابی تاریخی باشد که از گذشته‌ها یعنی زمانی حوالی دوران ناصرالدین‌شاه برایتان می‌گوید. جذاب نیست؟

ناگفته نماند که کاروانسرای خانات در فهرست آثار ملی ایران هم به ثبت رسیده است و اگر به دنبال بازدید از مکان‌های ملی و پراهمیت تهران هستید، نباید بازدید از آن را پشت‌گوش بیندازید. درب بزرگ کاروانسرای خانات از نقاط جذاب و چشم‌گیر آن است. این در شش متر ارتفاع دارد. پس با پا گذاشتن به کاروانسرا و عبور از درب، احساس خاصی در دلتان جوانه خواهد زد؛ چیزی شبیه حس‌کردن ابهت و بزرگی. چوب درب کاروانسرا از جنس چوب چنار است و لولا ندارد. به جای لولا، این درب روی ۴۰ عدد گل میخ باز یا بسته می‌شود.

بازدید از کاروانسرا

همان‌طور که گفته شد، کاروانسرای خانات مرمت شده است. این کاروانسرا با طول عمر زیادی که داشته، از خلال روزگاران مختلف همچنان پابرجا در دل یکی از خیابان‌های قدیمی شهر تهران نفس می‌کشد. دیدن آن قطعا خالی از لطف نخواهد بود. بازدید از مکان‌های تاریخی و قدیمی به ویژه در شهری مانند تهران که وجود ساختمان‌های نوساز بی‌هویت و برج‌های بلند تا حد زیادی از زیبایی و اصالتش کاسته‌اند، تجربه شیرین و البته لازمی است که می‌تواند، تاریخ و گذشته این شهر را برای بازدیدکنندگان یادآوری کند.

زیبایی‌های کاروانسرای خانات مانند مکان‌های قدیمی دیگر شهر کم نیست؛ مثلا درب چوبی این بنا با سردری کاشی‌کاری شده که در آن جملاتی از حضرت علی (ع) درباره کسب‌وکار نوشته شده است. فضای باز زیبای حیاط مجموعه و امکان نشستن در آن و لذت‌ بردن از فضایش در قالب رستوران و سفره‌خانه‌ای سنتی هم می‌تواند برایتان روزی خوش را رقم بزند. این مکان از ظرفیت زیادی برای بهره‌برداری فرهنگی برخوردار است و می‌توان از آن برای برگزاری رویدادهای سنتی و فرهنگی مختلف بهره برد. در حال حاضر، کاربری آن به جز وجود رستوران و سفره‌خانه به بازاری برای معاملات خشکبار محدود است. این یعنی از ظرفیت‌های چنین مکان ایدئالی به خوبی بهره برده نمی‌شود.

در بخش‌هایی از این بنا به مرور زمان تغییراتی ایجاد شده است. برای مثال، در گذشته‌ها، کاروانسرا مانند بیشتر ساختمان‌های قدیمی دارای آب‌انباری بزرگ بوده که در حال حاضر خبری از آن نیست و تخریب شده است. البته هنوز مکان آب‌انبار با سنگ‌هایی قرمز مشخص شده و می‌توان تصور کرد که در گذشته چه شکل و اندازه‌ای داشته است.

وجه تسمیه کاروانسرای خانات

شاید برایتان سوال باشد که چرا نام این کاروانسرا خانات است. در پاسخ باید گفت که خانات جمع خان است و این واژه هم به معنای کاروانسراست. کاروانسرای زیبای خانات در حال حاضر، ۱۳ حجره فعال دارد که در آنها خشکبار به خرید و فروش می‌رسد. اگر به تاریخ تهران علاقه‌مند باشید با بازدید از فضای قدیمی کاروانسرا می‌توانید حس و حال گذشته‌ها را بهتر درک کنید. چشمانتان را ببندید و با سفر در تاریخ به جایی در گذشته‌های دور بروید. یعنی زمانی که کاروانسرای خانات پر بود از مسافران و تاجران با بارهای زیاد و محصولات مختلف که برای استراحت و توقف به کاروانسرا می‌رفتند و این مکان زیبا و قدیمی را پر از شور و صدا می‌کردند. تاجران خشکبار و مواد دیگر به کاروانسرا می‌آمده‌اند تا با اقامت شبانه در آنجا در روز بعد راهی بازار امین‌السلطان شوند و محصولاتشان را به فروش برسانند. اتاق‌های طبقه بالای کاروانسرای خانات برای استراحت و رفع خستگی بوده است. جالب است بدانید که حجره‌های کاروانسرا به صورت فصلی هم کرایه داده می‌شده‌اند. مثلا برخی تاجران و فروشندگان، حجره‌هایی را اجاره می‌کرده و کالاهایشان را در طبقه پایین کارواسرا به فروش می‌رسانده‌اند.

دسترسی به کاروانسرای خانات

اگر قصد دارید که به کاروانسرای خانات بروید و کمی حال‌وهوای گذشته‌های پایتخت را تجربه کنید باید به خیابان مولوی بروید در جنوب چهارراه مولوی و در خیابان صاحب‌جمع، کاروانسرای زیبای خانات انتظارتان را می‌کشد. راستی اگر فیلم «یکی از ما دو نفر» که کاری است از تهمینه میلانی را دیده باشید، در آنجا با کاروانسرایی روبه‌رو می‌شوید که همین کاروانسرای خانات است. با تماشای این فیلم هم می‌توانید حال‌وهوای کاروانسرا را تاحدی درک کنید. اگر تهرانی هستید که هیچ اما اگر از شهری دیگر راهی پایتخت می‌شوید و دوست دارید در شهر گشت‌وگذاری داشته باشید، لازم نیست برای اقامتتان، دل‌نگرانی به خودتان راه بدهید. چون تهران‌مبله در کنار شماست و با ارائه آپارتمان‌های مبله برای اجاره کوتاه‌مدت، مشکلات اقامتی و اسکان مسافران به تهران را کاملا حل کرده است. در تهران‌گردی شما، تهران‌مبله در کنارتان خواهد بود. سفر خوش!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

fa_IRPersian
fa_IRPersian